สวัสดีค่ะ หมออุ๊ยเองนะคะ… เชื่อว่าทุกคนอาจคุ้นเคยกับการแก้ไขปัญหาสายตาด้วยแว่นสายตา คอนแทคเลนส์ หรือการผ่าตัดแก้ไขสายตา แต่จริง ๆ แล้ว ในปัจจุบันยังมีอีกทางเลือกหนึ่งที่ออกแบบมาเพื่อช่วยแก้ไขการมองเห็นชั่วคราว และถูกนำมาใช้ในเพื่อควบคุมสายตาสั้นโดยเฉพาะ นั่นก็คือ คอนแทคเลนส์กดตา Orthokeratology หรือ Ortho-K แต่หลายคนที่เคยได้ยินชื่อแบบผ่าน ๆ มาบ้าง อาจสงสัยใช่ไหมคะ ว่าคอนแทคเลนส์กดตาคืออะไร ใช้งานยังไง แล้วเหมาะกับใครบ้าง วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่าย ๆ ค่ะ
หัวข้อที่หมออุ๊ยอยากเล่า
Ortho-K คอนแทคเลนส์กดตา ช่วยชะลอสายตาสั้นในเด็กได้อย่างไร
นอกจากคอนแทคเลนส์แบบทั่วไปแล้ว ทุกวันนี้มีคนไข้เข้ามาปรึกษาหมอเกี่ยวกับ คอนแทคเลนส์กดตา Orthokeratology หรือเรียกสั้น ๆ ว่า Ortho-K กันมากขึ้น ซึ่งคอนแทคเลนส์ชนิดนี้ เป็นคอนแทคเลนส์ชนิดแข็งที่ออกแบบมาเพื่อช่วยแก้ไขการมองเห็นชั่วคราวแบบเฉพาะบุคคล และผลิตจากวัสดุที่ให้ออกซิเจนผ่านได้ดี โดยหลักการใช้งานคือ “การใส่เลนส์ในช่วงเวลานอนหลับ” แล้ว “ถอดออกในตอนเช้า” ค่ะ
ด้วยการออกแบบเลนส์เฉพาะบุคคล จึงทำให้ผู้ใช้งานสามารถใส่นอนได้โดยไม่เป็นอันตราย ระหว่างที่ใส่เลนส์ รูปร่างของกระจกตาจะเกิดการเปลี่ยนแปลงตามการออกแบบของเลนส์ ส่งผลให้การหักเหของแสงเปลี่ยนไป และช่วยให้มองเห็นได้ชัดขึ้นหลังตื่นนอน โดยไม่จำเป็นต้องใส่แว่นหรือคอนแทคเลนส์ในระหว่างวันในช่วงที่ผลลัพธ์ของเลนส์ยังคงอยู่ แต่ข้อสำคัญที่หมออยากให้เข้าใจ คือ Ortho-K ไม่ได้ทำให้ค่าสายตาหายขาดหรือแก้ไขสายตาแบบถาวร หากหยุดใส่เลนส์ กระจกตาจะค่อย ๆ กลับเข้าสู่รูปร่างเดิม และค่าสายตาเดิมก็สามารถกลับมาได้นั่นเองค่ะ
Ortho-K คอนแทคเลนส์กดตา ทำงานอย่างไร?
ก่อนจะเข้าใจการทำงานของ Ortho-K หมออุ๊ยอยากให้ทุกคน ทำความเข้าใจ “กระจกตา” กันก่อนค่ะกระจกตาเป็นเนื้อเยื่อใสบริเวณด้านหน้าสุดของดวงตา มีลักษณะโค้งคล้ายโดม และมีหน้าที่สำคัญในการรับและหักเหแสงให้ตกลงบนจอประสาทตา
ยกตัวอย่าง ในผู้ที่มีภาวะสายตาสั้น แสงจะหักเหผ่านกระจกตาและตกอยู่ด้านหน้าจอประสาทตา ทำให้มองไกลไม่ชัด ดังนั้น คอนแทคเลนส์ Ortho-K จึงถูกออกแบบมาเพื่อปรับรูปร่างของกระจกตาบางส่วน โดยเฉพาะบริเวณส่วนกลางให้มีความแบนลงตามการออกแบบของเลนส์ เมื่อรูปร่างกระจกตาเปลี่ยน การหักเหของแสงก็เปลี่ยนตาม ทำให้แสงสามารถโฟกัสได้ใกล้กับตำแหน่งที่เหมาะสมมากขึ้น และช่วยให้การมองเห็นระยะไกลชัดขึ้นค่ะ
หรือพูดให้เข้าใจง่าย ๆ คือ ใส่เลนส์ตอนกลางคืน → กระจกตาเปลี่ยนรูปร่างชั่วคราว → ถอดเลนส์ตอนเช้า → สามารถมองเห็นได้ชัดขึ้นในระหว่างวัน Ortho-K จึงถือเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับในคนที่อายุยังน้อย แต่มีค่าสายตายังไม่คงที่ รวมถึงผู้ที่ต้องการทำเลสิก แต่ยังไม่มีความพร้อม
คอนแทคเลนส์กดตา Ortho-K ช่วยเรื่องอะไรบ้าง?
- ช่วยปรับการมองเห็นในผู้ที่มีค่าสายตา โดยผลของการแก้ไขจะเกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงรูปร่างกระจกตาชั่วคราวค่ะ เหมาะทั้งสำหรับผู้ที่มีสายตาสั้น สายตายาว และสายตาเอียง อย่างไรก็ตาม ความเหมาะสมของแต่ละคนจะขึ้นอยู่กับค่าสายตา รูปร่างกระจกตา และการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น
- เป็นหนึ่งในแนวทางสำหรับการควบคุมสายตาสั้นในเด็ก ซึ่งเป็นช่วงวัยที่ค่าสายตาอาจยังเปลี่ยนแปลงได้ อย่างไรก็ตาม คำว่า “ควบคุมสายตาสั้น” ไม่ได้หมายความว่าใส่แล้วสายตาจะไม่เพิ่มขึ้นอีกเลยนะคะ แต่เป็นการพิจารณาแนวทางที่อาจช่วยลดหรือชะลอการเปลี่ยนแปลงของสายตาในผู้ที่เหมาะสม ซึ่งควรติดตามผลเป็นระยะค่ะ
- ช่วยให้ใช้ชีวิตตอนกลางวันได้สะดวกขึ้น สำหรับผู้ที่ไม่สะดวกใส่แว่นในระหว่างวัน หรือไม่ต้องการใส่คอนแทคเลนส์แบบปกติในเวลากลางวัน Ortho-K ก็อาจเป็นอีกทางเลือกหนึ่งค่ะ แต่ทั้งนี้การมองเห็นหลังถอดเลนส์ รวมถึงระยะเวลาที่ผลของเลนส์คงอยู่ อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคลเช่นกัน
ก่อนใส่คอนแทคเลนส์ Ortho-K ต้องตรวจอะไรบ้าง?
Ortho-K ไม่ใช่คอนแทคเลนส์สำเร็จรูปที่เลือกซื้อแล้วใส่ได้เลยค่ะ เพราะรูปทรงและความโค้งของกระจกตาแต่ละคนแตกต่างกัน ดังนั้นขั้นตอนสำคัญก่อนใช้งานเลนส์ชนิดนี้ คือจักษุแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ จะมีการตรวจและถ่ายภาพแผนที่ความโค้งของกระจกตาด้วยเครื่อง Corneal Topographer เพื่อนำข้อมูลมาประเมินและเลือกเลนส์ที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
รวมไปถึงการตรวจสุขภาพตา รูปร่างกระจกตา และความพร้อมในการดูแลรักษาคอนแทคเลนส์ของคนไข้ ก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นกันค่ะ เพราะต่อให้เทคโนโลยีของเลนส์ดีแค่ไหน หากผู้ใส่ไม่สามารถดูแลความสะอาดและใช้งานได้อย่างถูกต้อง ก็อาจไม่ใช่ตัวเลือกที่เหมาะที่สุดสำหรับการแก้ไขปัญหาสายตาเช่นกันค่ะ
คอนแทคเลนส์ Ortho-K ต้องใส่ตอนนอนนานแค่ไหน? อันตรายไหม
สำหรับคอนแทคเลนส์ Ortho-K โดยปกติแล้ว จะใช้งานในช่วงเวลานอนหลับเฉลี่ยประมาณ 6–8 ชั่วโมงต่อวัน และถอดออกหลังตื่นนอนค่ะ ซึ่งผลลัพธ์หลังจากถอดเลนส์ออก รูปร่างของกระจกตาจะยังคงการเปลี่ยนแปลงไปตามคอนแทคเลนส์ไว้ช่วงระยะหนึ่ง จึงทำให้ผู้ใส่สามารถมองเห็นได้โดยไม่ต้องใส่แว่นหรือคอนแทคเลนส์ในช่วงเวลากลางวัน แต่หากหยุดใส่เลนส์ต่อเนื่อง กระจกตาก็สามารถกลับเข้าสู่รูปร่างเดิม และผลของการแก้ไขสายตาก็จะลดลงตามไปด้วยค่ะ
ถึงอย่างไร แม้ Ortho-K จะเป็นคอนแทคเลนส์ที่ออกแบบมาให้สามารถใช้งานในช่วงนอนตามคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ แต่ก็ยังคงเป็นคอนแทคเลนส์ชนิดหนึ่ง ซึ่งมีความเสี่ยงต่อปัญหาที่กระจกตา รวมถึงการติดเชื้อได้ หากใช้งานหรือดูแลความสะอาดไม่ถูกต้อง ดังนั้น การใส่ Ortho-K จึงไม่ใช่แค่เรื่องของ “เลือกเลนส์แล้วใส่ให้ได้” แต่ต้องมีทั้งการตรวจประเมิน การเลือกเลนส์ที่เหมาะสม การสอนวิธีใส่และถอด รวมถึงการติดตามผลอย่างต่อเนื่องค่ะ ที่สำคัญควรอยู่ภายใต้การดูแลของผู้เชี่ยวชาญและจักษุแพทย์เท่านั้น เพื่อผลลัพธ์การใช้งานที่ดีที่สุดค่ะ
วิธีดูแลคอนแทคเลนส์กดตา Ortho-K ด้วยตัวเอง
- ล้างมือให้สะอาดก่อนสัมผัสเลนส์ทุกครั้ง
- ใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดตามที่ผู้เชี่ยวชาญแนะนำ
- ไม่ใช้น้ำประปาหรือน้ำที่ไม่เหมาะสมในการล้างหรือแช่เลนส์
- ทำความสะอาดและเก็บเลนส์อย่างถูกวิธี
- มาพบจักษุแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญตามนัดทุกครั้ง
- หากมีอาการปวดตา ตาแดง แสบตา ตามัวผิดปกติ หรือไวต่อแสง ควรหยุดใส่เลนส์และรีบเข้ารับการตรวจ
สำหรับหมอ เรื่องการดูแลความสะอาด ถือว่าสำคัญไม่แพ้การเลือกเลนส์เลยค่ะ เพราะ Ortho-K จะให้ผลลัพธ์ที่ดีได้ ต้องมาพร้อมกับการใช้งานและการดูแลที่ถูกต้องด้วยเช่นกัน
บทสรุป:
Ortho-K หรือคอนแทคเลนส์กดตา เป็นคอนแทคเลนส์ชนิดแข็งที่ออกแบบมาเพื่อใส่ในช่วงเวลานอน และช่วยปรับรูปร่างของกระจกตาชั่วคราว เพื่อให้การมองเห็นดีขึ้นหลังถอดเลนส์ในตอนเช้า แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ Ortho-K ไม่ใช่คอนแทคเลนส์ที่ทุกคนสามารถเลือกใส่ได้ด้วยตัวเอง จะต้องมีการตรวจประเมินรูปทรงกระจกตา การเลือกเลนส์ที่เหมาะกับแต่ละบุคคล และการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้รายละเอียดของดวงตาแต่ละคู่ ได้รับการแก้ไขอย่างเหมาะสมที่สุดค่ะ
หากคุณหรือคนในครอบครัว มีปัญหาสายตาที่ควรได้รับการแก้ไข ที่ Dr.Ouise Eye Clinic (หมออุ๊ย) คลินิกศูนย์เลนส์แว่นตาโปรเกรสซีฟและเลนส์ชะลอสายตาสั้นในเด็ก เรามีทีมจักษุแพทย์ นักทัศนมาตร และผู้เชี่ยวชาญ พร้อมช่วยประเมินและให้คำแนะนำเกี่ยวกับ คอนแทคเลนส์กดตา Ortho-K รวมถึงแนวทางการแก้ไขสายตาอื่น ๆ ที่เหมาะกับแต่ละคนค่ะ ไม่ว่าจะเป็นแว่นสายตา คอนแทคเลนส์ หรือเลนส์เฉพาะทาง หากยังไม่มั่นใจว่าควรเลือกแบบไหน แวะเข้ามาปรึกษาหมออุ๊ยและทีมของเราได้เลยนะคะ
บทความโดย หมออุ๊ย แพทย์หญิง วชิรา สนธิไชย จักษุแพทย์เฉพาะทาง ด้านการแก้ไขปัญหาสายตาและเลนส์โปรเกรสซีฟ
แพทย์หญิงวชิรา สนธิไชย (หมออุ๊ย)
- จักษุแพทย์เฉพาะทาง อนุสาขากระจกตาและแก้ไขค่าสายตา (Cornea and Refractive surgery)
- ชำนาญด้านการรักษาโรคตา เช่น โรคตาแห้ง โรคกระจกตาโก่งย้วย และการแก้ไขปัญหาค่าสายตาผิดปกติ ด้วยการจ่ายเลนส์แว่นสายตา เลเซอร์แก้ไขค่าสายตา เช่น เลสิก ผ่าตัดใส่เลนส์เสริม จากที่คุณหมอมีประสบการณ์กว่า 10 ปี กับผู้ป่วยที่มีปัญหาด้านค่าสายตาผิดปกติรวมถึงโรคตา
- ประกอบกับทางบ้านคุณหมอเองมีกิจการด้านแว่นตา จึงทำให้หมอเองนำความชำนาญทั้ง 2 ด้านมาผสานกัน ก่อตั้งเป็น “ร้านแว่นตา Dr. Ouise Eye Specialist” เน้นการจ่ายเลนส์แว่นตาที่เหมาะสมกับปัญหาสุขภาพตาเฉพาะบุคคล เพื่อให้การมองเห็นที่ชัดเจนและสบายตา โดยมีเป้าหมายขอเป็นด่านแรกในการดูแลแบบองค์รวมสุขภาพตาเบื้องต้นให้กับชาวไทย เข้าถึงการตรวจตา โดยไม่ต้องไปถึงโรงพยาบาล
ประวัติการศึกษา
- แพทยศาสตร์บัณฑิต ศิริราชพยาบาล, มหาวิทยาลัยมหิดล
- วุฒิบัตรสาขาจักษุวิทยา, คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลธรรมศาสตร์, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
- วุฒิบัตรอนุสาขากระจกตา และผ่าตัดแก้ไขค่าสายตา, คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี, มหาวิทยาลัยมหิดล
ปัจจุบัน
- อาจารย์จักษุแพทย์ หน่วยกระจกตาและผ่าตัดแก้ไขค่าสายตา โรงพยาบาลรามาธิบดี
- ผู้ก่อตั้ง Dr.Ouise Eye Specialist
Blog
- บทความทั้งหมด
- บทความแนะนำจากหมออุ๊ย
- สุขภาพตาเเละปัญหาสายตา
- เลนส์เเว่นตา
- เลนส์โปรเกรสซีฟ
- กรอบเเว่น
