ช่างแว่นตา นักทัศนมาตร กับ จักษุแพทย์ ต่างกันยังไง?

จักษุแพทย์ คือหมออะไร? เป็นคำถามที่หมอได้ยินบ่อย ๆ จักษุแพทย์ คือแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านดวงตา ที่ผ่านการศึกษาแพทยศาสตร์บัณฑิตและการฝึกอบรมเฉพาะทางด้านจักษุวิทยาโดยตรงค่ะ จึงถือเป็นผู้เชี่ยวชาญระดับสูงสุดในระบบการดูแลสุขภาพตา โดยหน้าที่หลักของจักษุแพทย์ คือการตรวจ วินิจฉัย รักษา และป้องกันโรคตา รวมถึงภาวะผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับระบบการมองเห็น ไม่ว่าจะเป็นโรคทั่วไปหรือโรคที่ซับซ้อนค่ะ

จักษุแพทย์สามารถให้การรักษาได้ทั้งด้วยยา การทำเลเซอร์ และการผ่าตัด เช่น

• โรคต้อกระจก
• โรคต้อหิน
• จอประสาทตาเสื่อม
• เบาหวานขึ้นจอประสาทตา
• ตาแห้งเรื้อรัง
• ภาวะจอประสาทตาฉีกขาด
• ภาวะทางตาในเด็ก
• โรคตาอักเสบ
• ภาวะสายตาผิดปกติร่วมกับโรคตาอื่น ๆ

หลายคนอาจเข้าใจว่า การมองเห็นไม่ชัดเป็นเพียงเรื่องของค่าสายตา แต่จริง ๆ แล้วในบางกรณีอาจมีโรคตาซ่อนอยู่ค่ะ เช่น คนไข้บางรายคิดว่าแค่สายตาเปลี่ยน แต่สุดท้ายตรวจพบต้อหิน หรือมีปัญหาที่จอประสาทตา ซึ่งถ้าปล่อยไว้นานอาจกระทบต่อการมองเห็นถาวรได้

หมออุ๊ยคิดว่า นี่จึงเป็นเหตุผลสำคัญที่ร้านตัดแว่นตาควรให้ความสำคัญกับ “การตรวจสุขภาพตา” ควบคู่ไปกับการวัดสายตาเสมอค่ะ เพราะบางครั้งการเพิ่มกำลังเลนส์อย่างเดียว ไม่ได้แก้ปัญหาที่ต้นเหตุจริง ๆ อย่างที่ร้านตัดแว่นหมออุ๊ย หรือร้านตัดแว่นตาที่มีมาตรฐานหลายแห่งจึงมีการทำงานร่วมกับจักษุแพทย์ เพื่อช่วยคัดกรองโรคตา และดูแลผู้ที่มีปัญหาซับซ้อนมากขึ้น เช่น ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำตัว หรือผู้ที่มีค่าสายตาเปลี่ยนเร็วผิดปกติค่ะ

เมื่อไหร่ที่ควรพบจักษุแพทย์?

หากมีอาการเหล่านี้ หมอแนะนำว่าควรเข้ารับการตรวจโดยจักษุแพทย์เฉพาะทางค่ะ

• มองเห็นภาพมัวลงอย่างรวดเร็ว
• ปวดตา ตาแดง หรือแพ้แสงผิดปกติ
• เห็นแสงแฟลช จุดดำ หรือหยากไย่ลอยในตา
• มองเห็นภาพบิดเบี้ยว
• มีประวัติโรคเบาหวาน ความดัน หรือโรคที่กระทบจอประสาทตา
• สายตาเปลี่ยนเร็วผิดปกติ
• เด็กมีพฤติกรรมผิดปกติเกี่ยวกับการมองเห็น
• ผู้สูงอายุที่เริ่มมองเห็นไม่ชัดแม้เปลี่ยนแว่นแล้ว
• มีอุบัติเหตุทางตา
• มีประวัติคนในครอบครัวเป็นต้อหินหรือต้อกระจก

หมอคิดว่า การพบจักษุแพทย์ไม่ควรรอจนมีอาการหนักนะคะ เพราะโรคตาหลายชนิดในระยะแรกแทบไม่มีอาการเลย การตรวจพบเร็วจะช่วยลดความเสี่ยงต่อการสูญเสียการมองเห็นในระยะยาวได้มากค่ะ